Mcvane.Ge თქვენი საწყისი გვერდი
მთავარი გვერდი ჩვენ შესახებ კონტაქტი რეკლამა
მთავარი გვერდი » საინტერესო ბმულები » ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი 63-წლი­ა­ნი პრაქ­ტი­კით

ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი 63-წლი­ა­ნი პრაქ­ტი­კით

თარიღი: 26-03-2016, 16:38,
გა­სინ­ჯა­ვენ ექოს­კო­პი­ით, და­ი­ნა­ხა­ვენ, 2-3 სან­ტი­მეტ­რია რა­ღაც და არი­ქა, სას­წ­რა­ფად ოპე­რა­ცია! რა­ტომ, რა სა­ჭი­როა?

ექი­მი-ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი შალ­ვა ჩხენ­კე­ლი "მემკვიდრეობით" ენდოკრინოლოგია. უნიკალური ხანგრძლივობის პროფესიული გზა აქვს გამოვლილი და თავადაც ვერ დაგვისახელებს, რამდენი ასეული პაციენტისთვის უმკურნალია...

- ბი­ძა­ჩე­მი, სო­სო ას­ლა­ნიშ­ვი­ლი სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში ერთ-ერ­თი პირ­ვე­ლი ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი იყო. მეც მის გზას გავ­ყე­ვი. სა­მე­დი­ცი­ნო ინ­ს­ტი­ტუ­ტი რომ და­ვამ­თავ­რე, ყი­რიმ­ში გა­მა­ნა­წი­ლეს. თბი­ლის­ში რომ დავ­ბ­რუნ­დი, მუ­შა­ო­ბა რეს­პუბ­ლი­კურ ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი­ურ დის­პან­სერ­ში და­ვიწყე. 63 წე­ლი ვმუ­შა­ობ­დი, შარ­შან­წი­ნამ­დე (ი­ღი­მის). კონ­სულ­ტან­ტად ბევრ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა­ში ვი­ყა­ვი. ჩვენს დრო­საც ძა­ლი­ან მო­დუ­რი იყო სა­მე­დი­ცი­ნო­ზე ჩა­ბა­რე­ბა, უმაღ­ლეს­ში ძნე­ლად ხვდე­ბოდ­ნენ, მაგ­რამ ჩე­მი კურ­სე­ლე­ბი, წი­ნა და მომ­დევ­ნო თა­ო­ბის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბის უმ­რავ­ლე­სო­ბა, კარ­გი ექი­მე­ბი გახ­დ­ნენ. ახ­ლა სა­მე­დი­ცი­ნო­ზე კი აბა­რე­ბენ, მაგ­რამ პრო­ფე­სი­ი­სად­მი ინ­ტე­რე­სი არ აქვთ. რამ­დე­ნი­მე წლის წინ ჩემ­თან "სა­დარ­ბა­ზოს ინ­ს­ტი­ტუ­ტე­ბის" სტუ­დენ­ტე­ბი და­დი­ოდ­ნენ. ორი კვი­რა ჰქონ­დათ ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი­ა­ში პრაქ­ტი­კა. ამ დრო­ში ადა­მი­ან­მა რა უნ­და ის­წავ­ლოს, არ ვი­ცი, მაგ­რამ ვცდი­ლობ­დი, ავად­მ­ყო­ფე­ბი მეჩ­ვე­ნე­ბი­ნა. პრაქ­ტი­კა­ში ყვე­ლა­ზე მე­ტად ჩიყ­ვი­სა და დი­ა­ბე­ტის შემ­თხ­ვე­ვე­ბია და სწო­რედ ამ კუთხით ვცდი­ლობ­დი მათ და­ინ­ტე­რე­სე­ბას. მხო­ლოდ ერ­თხელ მკითხა ერ­თ­მა სტუ­დენ­ტ­მა რა­ღაც, და­ა­ვა­დე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბით და მე­ო­რე და­ინ­ტე­რეს­და, სად წა­ე­კითხა კონ­კ­რე­ტულ თე­მა­ზე. და­ნარ­ჩე­ნე­ბი ბა­ი­ბურ­ში არ იყ­ვ­ნენ და არც აინ­ტე­რე­სებ­დათ. ერთს ვკითხე, რომ და­ამ­თავ­რებთ, რას აპი­რებთ-მეთ­ქი? - და მი­პა­სუ­ხა: - ვი­საც პრო­ტექ­ცია ექ­ნე­ბა, ად­გილს იშო­ვის, ვი­საც არა და, დიპ­ლო­მით ხელ­ში, ისე ვიქ­ნე­ბი­თო.

- ჩვენ­ში "წე­სი­ა" და და­უ­წე­რე­ლი კა­ნო­ნი­ვი­თაა, რომ ყვე­ლას უმაღ­ლე­სი უნ­და ჰქონ­დეს დამ­თავ­რე­ბუ­ლი...
- ჰო და რო­გორ გა­მო­ი­ყე­ნებს ამას, არა აქვს მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა. თუმ­ცა, ახ­ლა კარ­გი ისაა, რომ ამ­თავ­რე­ბენ ერთს და მუ­შა­ო­ბენ მე­ო­რე პრო­ფე­სი­ით.

- ბა­ტო­ნო შალ­ვა, ამ­ბო­ბენ, რომ ჩიყ­ვი გავ­რ­ცე­ლე­ბუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბაა. მარ­თ­ლა ასეა?
- სტა­ტის­ტი­კუ­რად გა­მო­დის, რომ ბევ­რია, მაგ­რამ სი­ნამ­დ­ვი­ლე­ში, არც იმ­დე­ნად. უწინ ექოს­კო­პია რომ არ იყო, პა­ცი­ენ­ტებს ხე­ლით ვსინ­ჯავ­დით და გვქონ­და ასე­თი გრა­და­ცია: მუ­ხუ­დოს ოდე­ნა, თხი­ლის ოდე­ნა, კაკ­ლის ოდე­ნა, ქათ­მის კვერ­ცხის, ბა­ტის და ბავ­შ­ვის თა­ვის ოდე­ნა ჩიყ­ვი. მაგ­რამ ხალ­ხი ასე და­დი­ო­და, 100 წლამ­დეც ცოცხ­ლობ­დ­ნენ, მუ­შა­ობ­დ­ნენ და 12-12 შვი­ლიც ჰყავ­დათ.

- არ მკურ­ნა­ლობ­დ­ნენ?
- მა­შინ არ მკურ­ნა­ლობ­დ­ნენ. მე­რე და­იწყეს იოდის პრო­ფი­ლაქ­ტი­კა იმ რა­ი­ო­ნებ­ში, სა­დაც ყვე­ლა­ზე მეტი ჩიყ­ვის შემ­თხ­ვე­ვა აღი­რიცხა. ასე­თი იყო სვა­ნე­თი, მას გო­რი მოს­დევ­და. ვგუ­ლის­ხ­მობ 1945-1950-იან წლებს. შემ­დეგ­ში უკ­ვე ახალ­გაზ­რ­დე­ბი ჩიყ­ვის ოპე­რა­ცი­ას იკე­თებ­დ­ნენ, მო­ხუ­ცე­ბი კი ცხოვ­რობ­დ­ნენ ასე და არა­ფე­რი აწუ­ხებ­დათ. ახ­ლა გა­სინ­ჯა­ვენ ექოს­კო­პი­ით, და­ი­ნა­ხა­ვენ, 2-3 სან­ტი­მეტ­რია რა­ღაც და არი­ქა, სას­წ­რა­ფად ოპე­რა­ცია! რა­ტომ, რა სა­ჭი­როა? ძი­რი­თა­დად ალ­ბათ იმი­ტომ, რომ ქი­რურ­გ­მა ფუ­ლი აიღოს.
- არა მხო­ლოდ ჩიყ­ვის შემ­თხ­ვე­ვა­შია ასე...

- ხა­ლი გაქვთ სად­მე?
- დი­ახ.
- რა­ტომ არ იკე­თებთ ოპე­რა­ცი­ას, ეს ხომ კი­ბოს წი­ნა მდგო­მა­რე­ო­ბაა? თუ ხა­ლის ოპე­რა­ცი­ას არ ვი­კე­თებ, ჩიყ­ვის რა­ტომ გა­ვი­კე­თო? სტა­ტის­ტი­კა­ზე მკითხეთ და გეტყ­ვით, რო­გორ იყო უწინ და ახ­ლა რა ხდე­ბა: დავ­დი­ო­დით რა­ი­ო­ნებ­ში, ძი­რი­თა­დად ორი-სა­მი კა­ცი და მო­სახ­ლე­ო­ბას ვიკ­ვ­ლევ­დით. თი­თო­ე­ულს იქა­უ­რი ად­გი­ლობ­რი­ვი ექი­მი, ექ­თან­თან ერ­თად უბან-უბან, სახ­ლებ­ში დაგ­ვ­ყ­ვე­ბო­და. შევ­დი­ო­დით ოჯა­ხებ­ში, სა­დაც მა­მა­კა­ცე­ბი ძი­რი­თა­დად სამ­სა­ხურ­ში იმყოფებოდნენ. მივ­დი­ო­დით იქაც და გა­მოკ­ვ­ლე­ვას ად­გილ­ზე ვუ­ტა­რებ­დით. ფაქ­ტობ­რი­ვად, ყვე­ლას ვნა­ხუ­ლობ­დით და ამის მე­რე ვახ­დენ­დით აღ­რიცხ­ვას. ბო­ლოს, ერთ-ერ­თი ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი­უ­რი კლი­ნი­კი­დან ექ­ს­პე­დი­ცი­ას წავ­ყე­ვი სო­ფელ­ში, სა­დაც მო­სახ­ლე­ო­ბა წი­ნას­წარ გაფ­რ­თხი­ლე­ბუ­ლი იყო ამ ვი­ზი­ტის შე­სა­ხებ და მო­ე­დან­ზე იყ­ვ­ნენ შეკ­რე­ბი­ლე­ბი. რა­საკ­ვირ­ვე­ლია, მო­დის ჩიყ­ვი­ა­ნი და არა ის, ვი­საც არ აწუ­ხებს ეს და­ა­ვა­დე­ბა. ამი­ტომ გა­მო­დის დი­დი პრო­ცენ­ტი. ჩიყ­ვი არ არის სა­პა­ნი­კო, ახ­ლა უკ­ვე ინიშ­ნე­ბა წა­მა­ლი, რომ არ გა­ი­ზარ­დოს და შე­საძ­ლე­ბე­ლია მი­სი შემ­ცი­რე­ბაც.

- იოდის დე­ფი­ცი­ტი სა­ში­შია ორ­გა­ნიზ­მის­თ­ვის. იოდი­ზე­ბულ მა­რილს ბევ­რი იძენს ფა­რი­სე­ბ­რი ჯირ­კ­ვ­ლის გა­დი­დე­ბის თა­ვი­დან ასა­ცი­ლებ­ლად. ეს სწო­რი გზაა?
- იოდი­ზე­ბუ­ლი მა­რი­ლი კარ­გია. უწინ მას ქუ­თა­ის­ში, პა­ტა­რა სა­წარ­მო­ში აკე­თებ­დ­ნენ და სვა­ნეთ­ში გზავ­ნიდ­ნენ, მო­მა­რა­გე­ბა ომის დრო­საც არ შეწყ­ვე­ტი­ლა და ძა­ლი­ან კარ­გი ეფექ­ტიც ჰქონ­და. იმ რა­ი­ო­ნებ­ში, სა­დაც ზო­მა­ზე მეტ ჩიყ­ვი­ა­ნო­ბას და­ვად­გენ­დით, აუცი­ლე­ბე­ლი იყო ასა­წო­ნი იოდი­ზე­ბუ­ლი მა­რი­ლის შეგ­ზავ­ნა. ვა­მოწ­მებ­დით მას­ში იოდის რა­ო­დე­ნო­ბას. მა­რი­ლი აუცი­ლებ­ლად უნ­და ყო­ფი­ლი­ყო და­ხუ­რულ ყუთ­ში. ახ­ლა მა­რილ­ში მე­ტი კა­ლი­უ­მის იოდა­ტია და მა­ღა­ზი­ა­ში სა­ნამ იყი­დით, და­ყნო­სეთ. აუცი­ლებ­ლად უნ­და იგ­რ­ძ­ნო­ბო­დეს იოდის სუ­ნი, მაგ­რამ იოდი­ზე­ბუ­ლი მა­რი­ლი ქა­ღალ­დის შე­ფუთ­ვა­ში წლო­ბით რომ იქ­ნე­ბა, არც სუ­ნი აქვს და არც შე­სა­ბა­მი­სი ეფექ­ტი.

- უწინ რო­გორ მკურ­ნა­ლობ­დ­ნენ დი­ა­ბე­ტით და­ა­ვა­დე­ბუ­ლებს?
- ჯერ იყო ინ­სუ­ლი­ნი, რო­მე­ლიც ყო­ველ­თ­ვის არ იშო­ვე­ბო­და, შემ­დეგ ჩე­მი მუ­შა­ო­ბის წლებ­ში დი­ა­ბე­ტის მკურ­ნა­ლო­ბა აბე­ბი­თაც და­იწყო. ახ­ლა უკ­ვე ბევ­რი სა­შუ­ა­ლე­ბაა და არ­ჩე­ვა­ნიც დი­დია. მთა­ვა­რია, დი­ა­ბე­ტი­ა­ნი იყოს "წე­სი­ე­რი". ერთ ამ­ბავს მო­გიყ­ვე­ბით: ერ­თხელ ჩემ­თან მო­ვი­და პა­ტა­რა, ბე­ღუ­რა­სო­დე­ნა ხნი­ე­რი ქა­ლი, რო­მელ­საც დი­ა­ბე­ტი აღ­მო­აჩ­ნ­და და და­უ­ნიშ­ნეს დი­ე­ტა. დღე­ში 25 გრა­მი პუ­რი და 400 გრა­მი ხორ­ცი. ორი კვი­რა და­უ­ცავს ეს დი­ე­ტა და მე­რე ვე­ღარ შეძ­ლო, გა­გიჟ­და. ხორ­ცი კი უყ­ვარ­და, მაგ­რამ ამ­დე­ნი ხა­ნი ერ­თი და იმა­ვეს რომ ჭამ, შეგ­ძულ­დე­ბა. ჩე­მი დი­ე­ტა სხვაგ­ვა­რია. ძი­რი­თა­დი პრო­დუქ­ტე­ბი, სა­ი­და­ნაც შა­ქარს ვი­ღებთ, ხი­ლი და პუ­რე­უ­ლია. ეს უკა­ნას­კ­ნე­ლი უნ­და მი­ი­ღო მცი­რე რა­ო­დე­ნო­ბით ან ჩა­ა­ნაც­ვ­ლო ფა­ფით. ეს ორი პრო­დუქ­ტი თუ ზო­მი­ე­რად მი­ი­ღე, პრობ­ლე­მა არ შე­იქ­მ­ნე­ბა. რძის ნა­წარ­მი, ხორ­ცე­უ­ლი და ბოს­ტ­ნე­უ­ლი და­საშ­ვე­ბია. ბუ­ნებ­რი­ვია, ლიტ­რო­ბით ვერ და­ლევ და კი­ლო­ო­ბით ვერ შე­ჭამ, ამი­ტომ ეს პრო­დუქ­ტე­ბი ორ­გა­ნიზმს ზი­ანს არ მი­ა­ყე­ნებს. ნუ შე­ჭამ დღე­ში სამ­ჯერ ტორტს, მი­ი­ღე მცი­რე რა­ო­დე­ნო­ბით პუ­რი და გა­ცი­ლე­ბით მე­ტი სხვა საკ­ვე­ბი.

- ნერ­ვი­უ­ლო­ბას ხში­რად ასა­ხე­ლე­ბენ დი­ა­ბე­ტის ერთ-ერთ გა­მომ­წ­ვევ მი­ზე­ზად, მაგ­რამ არ­სე­ბობს სტრე­სის გა­რე­შე ცხოვ­რე­ბა?
- სა­მე­დი­ცი­ნო სფე­რო­ში ერ­თი ანეკ­დო­ტია: ყვე­ლა და­ა­ვა­დე­ბა ნერ­ვე­ბის­გან მო­დის, მხო­ლოდ ერ­თი - სი­ფი­ლი­სი ჩნდე­ბა სი­ა­მოვ­ნე­ბის­გან (ი­ღი­მის). მე რომ სტუ­დენ­ტი ვი­ყა­ვი, ით­ვ­ლე­ბო­და რომ დი­ა­ბე­ტი აქვს მო­სახ­ლე­ო­ბის 3%-ს, ენ­დოკ­რი­ნო­ლო­გი რომ გავ­ხ­დი, ეს რიცხ­ვი 5-6% იყო, "გვპირ­დე­ბი­ან" რომ 2050 წლის­თ­ვის დი­ა­ბე­ტი მო­სახ­ლე­ო­ბის ნა­ხე­ვარს ექ­ნე­ბა. ახ­ლა ეს და­ა­ვა­დე­ბა ძა­ლი­ან გავ­რ­ცელ­და, გა­ა­ხალ­გაზ­რ­დავ­და, მაგ­რამ მი­სი მოვ­ლა გა­ად­ვილ­და. რაც შე­ე­ხე­ბა სტრესს, ნერ­ვი­უ­ლო­ბა ყვე­ლა­ზე დი­დი ფაქ­ტო­რია, მაგ­რამ ასე­ვეა მემ­კ­ვიდ­რე­ო­ბი­თო­ბა და უსის­ტე­მო ჭა­მა-სმა. პი­რა­დად მე, მშობ­ლე­ბის ორი­ვე მხა­რეს მყავ­დ­ნენ დი­ა­ბე­ტი­ა­ნე­ბი, დე­ი­დე­ბი, ბი­ძე­ბი და მა­მი­დე­ბი, მაგ­რამ დი­ა­ბე­ტი არ დამ­მარ­თ­ნია. რა­საკ­ვ­ირ­ვე­ლია, ნერ­ვი­უ­ლო­ბაც მქონ­და, დი­ე­ტა­საც არ ვი­ცავ და ტკბი­ლის მოყ­ვა­რუ­ლიც ვარ.

- ზო­გი ქუ­ჩა­ში იკ­ვე­ბე­ბა, ზო­გიც მთე­ლი დღე სხვა­დას­ხ­ვა მი­ზე­ზით ვე­რა­ფერს ჭამს და 6 სა­ა­თის მე­რე, დღე­ში ერ­თხელ ან ორ­ჯერ უწევს გა­მოკ­ვე­ბა...
- ქუ­ჩა­ში ჭა­მა სა­ში­ნე­ლე­ბაა. ბავ­შ­ვი რომ ვი­ყა­ვი, მახ­სოვს, გვე­უბ­ნე­ბოდ­ნენ, ქუ­ჩა­ში ჭა­მა სირ­ცხ­ვი­ლიაო, მაგ­რამ ახ­ლა რა უნ­და ქნას ადა­მი­ან­მა, რო­ცა არც დრო აქვს და არც სა­შუ­ა­ლე­ბა, სხვაგ­ვა­რად რო­გორ მი­ი­ღოს საკ­ვე­ბი? რაც შე­ე­ხე­ბა 6-ის მე­რე და დღე­ში ერ­თხელ ან ორ­ჯერ ჭა­მას, თავს ვერ აკონ­ტ­რო­ლებს, საკ­ვე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბას ვერ ზო­მავს და ეს ძა­ლი­ან ცუ­დია. დღის გან­მავ­ლო­ბა­ში ჩვე­ნი კუ­ჭის წვე­ნი თა­ნაბ­რად გა­მო­ი­ყო­ფა და მას თა­ვის დრო­ზე უნ­და "შეკ­ვ­რა".

- თქვენ იღებთ იოდი­ზე­ბულ მა­რილს? დღე­ში სამ-ოთხ­ჯერ იკ­ვე­ბე­ბით?
- სი­მარ­თ­ლე გითხ­რა, რო­მელ მა­რილ­საც პირ­ველს და­ვი­ნა­ხავ­დი, იმას ვყი­დუ­ლობ­დი. დღე­ში სამ­ჯერ ვჭამ. დი­ლით რომ ავ­დ­გე­ბი, ვსა­უზ­მობ, ვთქვათ, 10-დან 12 სა­ა­თამ­დე, შემ­დეგ 5-6 სა­ათ­ზე ვსა­დი­ლობ, სა­ღა­მოს - 11-12 სა­ათ­ზე, რად­გან გვი­ან ვი­ძი­ნებ. სა­ერ­თოდ, სა­სურ­ვე­ლია და­ძი­ნე­ბამ­დე 2-3 სა­ა­თით ად­რე ჭა­მა, რომ საკ­ვებ­მა კუ­ჭი­დან გას­ვ­ლა მო­ას­წ­როს და ღა­მე არ შე­გა­წუ­ხოთ.

/ანა კა­ლან­და­ძე /

gza.ambebi.ge




კომენტარები




მსგავსი სიახლეები:

ინფორმაცია
ჯგუფ Гости-ის წევრებს არ აქვთ კომენტარის დატოვების უფლება.


 

ფოტო განწყობისათვის
27-12-2018, 19:35
როგორ ითამაშა Secret Santa ქართველმა ბავშვმა - პაპუნას ორიგინალური გადაწყვეტა
26-12-2018, 19:56
ბონდო მძინარაშვილი: ფოტო კი არა, ფოტონოველაა...
26-12-2018, 19:17
აკა სინჯიკაშვილი: ჩემმა ფრანგმა სტუმარმა ინატრა - ნეტავ ასეთი განათება ჩვენთანაც იყოს ნიცაშიო...
7-12-2018, 19:22
,,თვალის ჩაპაჭუნებაზე სამუშაო მაქვს აშკარად" -ალეკო ელისაშვილი
3-12-2018, 19:43
სალომე ზურაბიშვილი ახალგაზრდობაში შვილებთან ერთად - ოჯახური ფოტო
3-12-2018, 19:39
2018 წლის ზამთრის ერთ-ერთი მოთხოვნადი აქსესუარი წვერის მანათობელი ნათურაა
9-11-2018, 20:48
დარია სუხიშვილი მამიდას დედას ეძახის - როგორ ცხოვრობს და სად სწავლობს ილიკო სუხიშვილის უმშვენიერესი ქალიშვილი

ვიდეო კოლაჟი
29-01-2019, 15:43
სალომე ზურაბიშვილი - პირადი ცხოვრების შესახებ ინფორმაციით მანიპულირება უნდა დასრულდეს
26-12-2018, 19:58
"ემიგრანტებმა გაზაფხულამდე უნდა მიაღწიონ საქართველომდე, თქვენთან ერთად წამოვალ, არაფრის არ მეშინია" - სააკაშვილი ახალ მოძრაობას იწყებს
26-12-2018, 12:33
შემაძრწუნებელი ვიდეო: ცუნამი ინდონეზიური პოპ ბენდის კონცერტზე სცენას ანგრევს და მუსიკოსებს კლავს
26-12-2018, 12:03
აქცია ნიკა გვარამიას წინააღმდეგ – (ვიდეო)
24-12-2018, 13:14
როგორ ზრდიან ბავშვებს ჯიჰადისტებად (ვიდეო)
20-12-2018, 19:44
მიხეილ ცაგარელის რჩევა სპეციალურად ქართველი გოგონებისთის - როგორ გავთხოვდეთ 2019 წელს
19-12-2018, 19:31
დაკავებულია ქალი, რომელმაც ნაც.მოძრაობის აქციის დროს პოლიციის მანქანა დააზიანა

     
News.Mcvane.Ge © 2013-2018 საავტორო უფლებები დაცულია